Likidite (Liq) Nedir? Borsa ve Kripto Paralarda Liq?

0

Likidite; herhangi bir finansal ürün, menkul kıymet veya gayrimenkulün nakit paraya çevrilebilme durumuna denir. Bu tanıma göre, paraya çevrilebilen tüm değerler likidite olarak kabul edilmektedir. Buradaki kaynak, tüzel veya özel kişiliğe ait olabilir. Özel veya tüzel olması varlıkların likit olmasını engellemez.

Basit bir örnekle anlatmak gerekirse; bir şahsa ait gayrimenkuller (ev, araba vb.) likit ürünlerdir. Aynı şekilde aktif bir şirkete ait tahviller ve benzeri kıymetler yine likit varlıklar olarak kabul edilir. Burada önemli olan kıstas, mevzubahis varlıkların nakit paraya çevrilebiliyor oluşudur.

Tüzel kişiliğe sahip şirketlerde ise bu kavram farklı şekillerde hesaplanır. Tüzel kişilikteki şirketler; işletmenin tüm borcunu karşıladıktan sonra elde kalan nakit miktarı aynı zamanda o şirketin likidite durumunu belirler. Buna göre; işletmenin satışa çıkaracağı kaynakların nakit paraya çevrilme durumu ne kadar kolay gerçekleşebiliyorsa, kaynaklar o kadar likit varsayılır.

Gerçek likidite nedir?

Tasfiye durumundaki işletmenin, borçlarını karşılayabilme gücünü gösteren bir orandır. “Şirket kapatma” olarak da bilinen tasfiye kavramı, bir şirketin ticari işlemlerinin sona erdirme çalışmalarının başlatılması ve sonuçlandırılması şeklinde tanımlanır. Tasfiye durumundaki şirketler sahip oldukları tüm borçları ödeyebilme gücüne sahipse, bu gücü gösteren net orana gerçek likidite denmiş olur.

Borsada Liq Ne Demek?

Geleneksel borsalarda Liq; sahip olunan varlıkların nakit paraya çevrilip çevrilmeyeceğini belirleyen bir kavramdır. Yukarıdaki tanımda da bahsedildiği gibi, bir varlık liq durumda ise, nakit paraya çevrilerek işlenmesi de o oranda kolay olur. Örneğin kripto para borsalarında kaldıraçlı ve margin işlem yapan yatırımcıların durumları zarar ile tasfiye olursa yatırımcılar “Liq” oldum.” der. Genellikle yatırımcıların kullandığı bu kalıp, borsada liq olmak ne demek sorusunun yanıtını bizlere vermiş olur.

Liq Ne Demek Kripto Para Piyasasında

Kripto para piyasalarında liq, yatırımcıların sahip oldukları kripto paraların nakde çevrilebilme durumudur. Bu tanıma göre; borsalarda listelenmeyen ve artık kullanılmayan herhangi bir sanal varlık liq durumda değildir. Yani nakde çevrilemez, geleneksel paralar ile alım – satım yapılamaz. Özellikle günümüzde binlerce kripto paranın dolaşımda olduğu düşünülünce, bu kuru kalabalığın ileride oldukça azalacağını söylemek yanlış olmayacaktır.

Likidite Örnekleri

Şahıslara ait pek çok farklı varlık örneği bulunur. Örneğin sahip olduğunuz araba bir likidite varlıktır. Aynı şekilde ev, arsa vb. varlıklar nakit paraya kolayca çevrilebildiğinden örnek olarak sayılabilir. Şirketlere ait; tahviller, diğer hisseler ve benzeri menkul kıymetler ise örnek olarak sayılabilir.

Likidite Tuzağı Nedir?

Piyasadaki para talebinin faiz oranlarına sonsuz esnek olduğunu gösteren bir kavramdır. Bu aşamada faizin düşebileceği minimum seviye yer alır.  Söz konusu aşamada, para arzındaki artışlar ekonomiyi canlandırmada yetersiz ve etkisiz kalır. Çoğunlukla deflasyonist beklentilerin bulunduğu zamanlarda ortaya çıkar.

Merkez bankasının rezerv para artışı yolu ile ne kadar para yaratırsa yaratsın, faiz oranlarını ne ölçüde düşürürse düşürsün, parasal çarpanın artmaması bazen de düşmesi anlamına gelmektedir. Özellikle toplumda yer alan ekonomik faktörlerin artan likiditeyi harcamalara ve yatırımlara yönlendirmek yerine ellerinde tutmaları, bahsedilen tuzağı daha iyi tanımlayabilir.

Elde tutulan tasarruf varlıklar kredilere dönüşmediği takdirde parasal çarpan artmaz. Bu durumda ekonomide istenen canlanma oluşmaz. Öyle ki, bu durum kısır bir döngü haline bile girebilir. Deflasyon ve deflasyona bağlı olarak işsizliğin de artmasıyla birlikte, resesyon derinleşmesine sebep olacaktır. Bu tuzaktan çıkmak ve ekonomiyi yeniden canlandırmak adına bazı gelişmiş ülkelere mensup merkez bankaları “niceliksel gevşeme politikaları” ile negatif faiz oranları uygular. Bu politikaları ABD, 2009 – 2013 yılları gibi kriz dönemlerinde uygulamış ve uzmanlara göre de tuzaktan kurtulmada oldukça yarar sağladığı gözlemlenmiştir.

Likidite Riski Nedir?

Piyasa likiditesi ve fonlama riski anlamına gelmektedir. Bahsedilen fonlama riski, kısa vadede yapılan nakit giriş – çıkış işlemleri arasındaki uyumsuzluk nedeni ile ilave fonlama ihtiyacının ortaya çıkma riskini ifade eder. Piyasa liq riski ise, finansal varlıkların nakit paraya çevrilme sürelerini ve aynı zamanda çevrilme değerlerini içeren riski ifade eder.

Özellikle bankalar bu riskle karşı karşıyadır. Çünkü yükümlülüklerindeki azalmayı iyi düzenleyemediklerinde veya aktiflerinde meydana gelen artışı karşılayacak kaynağa sahip olmadıkları durumlarda bu riskle sıklıkla karşılaşabilmektedirler. Likiditenin riskini taşıyan bankalar kısa süre içerisinde aktiflerini makul fiyatlarla nakit paraya çevirmeli ve ihtiyacı olan fonu bu sayede karşılayabilmelidir.

Liq Olmak Ne Demek Kripto

Kripto para piyasasında ve borsada hemen hemen aynı anlamlara gelen liq olmak kripto para piyasasında genellikle yatırımcıların kullandığı bir tabir olarak karşımıza çıkmaktadır. Kaldıraçlı veya margin işlemler yapan herhangi bir yatırımcı, pozisyonu itibariyle zarar ile tasfiye olduğunda “liq oldum” der. Böyle diyen bir kişi, herhangi bir kripto para pozisyonunun zarar ile kapandığını ifade etmektedir.

Likidite kavramı, kripto para piyasasında oldukça önemli bir yere sahiptir. Varlıkların değeri arttığında, nakde çevirip kar edebilmek için, o varlığın likit durumda olması gerekir. Eğer ki varlık likit değil ise, yatırımcı parasını nakde çeviremez. Örneğin bir kullanıcı kripto para alış işleminden sonra bir müddet elinde tuttu ve varlık yükselince satmak istedi, kullanıcı satmak istediği fiyattan alıcı bulabiliyorsa, mevzubahis varlık likit durumda demektir. Bu durumun tersi bir senaryoda, kullanıcı elindeki kripto paraları satamayacak veya satsa bile istediği fiyattan satamayacağı için zarar etmiş olacaktı.

Liq ne demek kripto varlıkların yanı sıra piyasanın likit olması da, yatırımların sağlıklı bir şekilde gerçekleşebilmesi açısından oldukça önemlidir. Likit bir pazarda, alım – satım gerçekleştirmek isteyen yatırımcıların sayısı fazla olacaktır. Bu durumda varlıkların fiyat farkları arasında bir dengesizlik oluşmaz.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.